Waarop moet je letten als je in 2025 een thuisbatterij met back-up wil kopen? De twee meest voorkomende back-up functies zijn EPS (Emergency Power Supply) en UPS (Uninterruptible Power Supply). Beide zorgen voor stroom tijdens een stroompanne, maar verschillen sterk in werking, snelheid van overschakeling, toepassingen en vereisten voor installatie. In dit artikel lees je wat ze exact doen, welke voor- en nadelen ze hebben, wat in België belangrijk is voor hun gebruik, en hoe je kiest voor de juiste oplossing.
Wat is een EPS-functie bij een thuisbatterij?
De EPS-functie (Emergency Power Supply) bij een thuisbatterij gebruikt het elektriciteitsnet als primaire energiebron en schakelt pas over op de batterij wanneer de netspanning wegvalt. Dit gebeurt in enkele honderden milliseconden tot enkele seconden. EPS is bedoeld om essentiële apparaten zoals verlichting, koelkast, diepvriezer of CV-pomp tijdelijk te blijven voeden.
Hoe werkt een EPS technisch?
Een EPS is meestal gebouwd in een hybride of off-grid omvormer met een speciale EPS-uitgang. Wanneer de netspanning onderbroken wordt, schakelt de omvormer deze uitgang automatisch over naar de interne batterij. De overschakeltijd ligt typisch tussen 0,5 en 5 seconden.
Welke installatiewijzigingen zijn nodig voor EPS in België?
Voor EPS moet er een afgescheiden noodstroomgroep in de zekeringskast voorzien worden, conform AREI-normen. Dit voorkomt dat je noodstroom terug het net op stuurt (anti-eilandwerking). Vaak zijn extra relais, zekeringen en schakelmodules nodig.
Wat zijn de beperkingen van een EPS-systeem?
Een EPS schakelt trager dan een UPS en is daarom niet geschikt voor gevoelige apparatuur zoals servers of medische toestellen. Ook ondersteunt een standaard EPS-uitgang meestal slechts een beperkt totaalvermogen (vaak 2–5 kW).
Wat is een UPS-functie bij een thuisbatterij?
De UPS-functie (Uninterruptible Power Supply) levert ononderbroken stroom door stroom uit de batterij met prioriteit te leveren boven het net. Bij spanningsverlies wordt de voeding doorgaans binnen minder dan 20 milliseconden overgenomen.
Hoe werkt een UPS technisch?
Een UPS in een thuisbatterij maakt gebruik van dubbelfase-conversie (AC-DC-AC) waarbij de batterij permanent de stroom levert en het net deze batterij oplaadt. Hierdoor detecteert het systeem spanningsuitval onmiddellijk.
Wat zijn de voordelen van een UPS-systeem?
Een UPS voorkomt spanningsdips en pieken, beschermt gevoelige elektronica, en schakelt vrijwel naadloos over op batterijvoeding. Dit is ideaal voor pc’s, modems, medische apparatuur en beveiligingssystemen.
Welke merken thuisbatterijen hebben UPS in 2025?
In België bieden onder andere Enphase, Alpha ESS, BYD en SolarEdge UPS-functies aan in hun residentiële thuisbatterijen.
Wat is het verschil in overschakeltijd tussen EPS en UPS?
- EPS: typisch 0,5–5 seconden
- UPS: typisch <20 milliseconden
Dit verschil maakt UPS onmisbaar voor kritieke toepassingen waar zelfs korte spanningsonderbrekingen schade kunnen veroorzaken.
Welke back-up functie is in België in 2025 het meest geschikt voor woningen?
Voor Belgische woningen die continuïteit willen bij alle apparaten inclusief gevoelige elektronica, is UPS het meest geschikt. EPS blijft wel nuttig bij toepassingen waar een kleine opstartvertraging niet storend is.
Hoe kies je tussen EPS en UPS voor je thuisbatterij?
De keuze hangt af van:
- Soort apparaten dat je wil beschermen
- Vereiste overschakeltijd
- Budget (UPS-functies zijn doorgaans duurder)
- Elektriciteitsinstallatie en mogelijkheid tot AREI-conforme aanpassingen
Wat zegt de Belgische regelgeving over EPS/UPS-installaties?
- EPS en UPS-installaties moeten voldoen aan AREI-veiligheidsvoorschriften.
- Noodstroomgroepen moeten fysiek gescheiden zijn van netgevoede kringen.
- Voor installaties >10 kVA gelden aanvullende keuringseisen.
Zijn alle thuisbatterijen geschikt voor zware verbruikers in back-up modus?
Nee. De meeste systemen ondersteunen in back-up enkel verbruikers tot een bepaald vermogen, bv. 2–5 kW. Grote verbruikers zoals inductiekookplaten of warmtepompen werken vaak niet in noodstroommodus.
Wat kost een thuisbatterij met UPS of EPS in 2025?
- EPS met batterijcapaciteit 5–10 kWh: €4.500 – €8.000
- UPS met batterijcapaciteit 5–10 kWh: €5.500 – €10.500
De meerprijs van UPS t.o.v. EPS bedraagt gemiddeld €1.000 – €2.000.
Hoe onderhoud je een thuisbatterij met back-up functie?
- Jaarlijkse controle van bekabeling en contacten
- Firmware-updates voor omvormer en batterijbeheersysteem
- Testen van de back-upprocedure minstens één keer per jaar
Vergelijkende tabel EPS vs UPS
De eigenschappen van EPS en UPS in woningtoepassingen zijn als volgt.
| Kenmerk | EPS | UPS |
|---|---|---|
| Omschakeltijd | 0,5 – 5 sec | < 20 ms |
| Bescherming elektronica | Beperkt | Uitstekend |
| Toepassingen | Basis noodstroom | Kritieke en gevoelige systemen |
| Voedingsbron prioriteit | Net | Batterij |
| Complexiteit installatie | Gemiddeld | Hoger |
| Prijsniveau | Lager | Hoger |
In 2025 is het voor de Belgische markt duidelijk dat UPS-geïntegreerde thuisbatterijen de beste bescherming bieden voor zowel essentiële als gevoelige toestellen. EPS-systemen blijven een betaalbare oplossing voor basisnoodstroom bij stroompannes, maar leveren niet dezelfde continuïteit en spanningskwaliteit als UPS. Bedrijven zoals Mars Solar voorzien aangepaste installaties waarbij de juiste back-up functie gekozen wordt op basis van je verbruik, installatie en gewenste bescherming.
Veelgestelde vragen
Welke apparaten sluit ik best aan op de back-up uitgang?
Essentiële lasten zoals koelkast, diepvries, modem, verlichting en CV-ketel.
Verbruikt een UPS meer stroom dan EPS?
Ja, een UPS heeft lichte standby-verliezen door permanente conversie, typisch 3–8% van de capaciteit.
Kan elke thuisbatterij in België een EPS-functie krijgen?
Enkel als de omvormer dit ondersteunt en de elektrische installatie wordt aangepast aan AREI.
Is een hybride omvormer altijd nodig voor UPS?
Ja, de meeste UPS-thuisbatterijen gebruiken speciale hybride of AC-gekoppelde omvormers met zeer snelle omschakeling.
Wordt de capaciteit van de batterij beïnvloed door back-up gebruik?
Frequent back-up gebruik kan de cycluslevensduur beïnvloeden; kwaliteitsbatterijen blijven >6.000 cycli halen.
